التحلیل الصَّرفی ( تجزیه )

به بررسی مشخّصات و ویژگی های کلمه بدون توجّه به نقش آن در جمله تحلیل صرفی یا تجزیه گفته می شود .

در تحلیل صرفی اسم موارد زیر ضروری است :

1 ) مفرد ، مثنّی و جمع 2 ) مذکّر ، مونّث

3 ) جامد ، مشتق 4 ) معرب ، مبنی

5 ) معرفه ، نکره 6 ) منصرف ، غیر منصرف

7 ) صحیح الآخِر ، ممدود ، مقصور ، منقوص

 

در تحلیل صرفی فعل نکات زیر را فراموش نکنید :

1 ) ماضی ، مضارع ، امر 2 ) مفرد ، مثنّی ، جمع

3 ) مذکّر ، مونّث 4 ) غائب ، مخاطب ، متکلِّم

5 ) ثلاثی مجرّد ، ثلاثی مزید 6 ) معرب ، مبنی

7 ) معلوم ، مجهول 8 ) لازم ، متعدّی

9 ) معتلّ ( مثال ، اجوف ، ناقص ، لفیف ) ، صحیح ( مَهموز ، مضاعَف ، سالم )

 

و در تحلیل صرفی حرف به عامل و غیر عامل بودن حرف ، همچنین به نوع آن و ذکر نوع بِناء ( حرکت مبنی ) دقت کنید

الإعراب (ترکیب یا نقش)
اعراب: بررسی موقعیت و جایگاه کلمه با توجّه به نقش آن را در جمله اعراب یا ترکیب یا نقش می گویند.
در اعراب به اسمیه یا فعلیه بودن جمله دقّت کنید و ارکان آن را (مبتدا و انواع خبر - انواع فاعل و مفعول) ذکر نمایید. در اعراب یا ترکیب (نقش) علاوه بر نقش های اصلی بالا ممکن است جار و مجرور، صفت، مضافٌ الیه، انواع مفعول، حال، تمییز، منادی، مستثنی، بدل، عطف بیان و .... نیز بیاید