شعر برای اعراب
اعراب در جمع مؤنث سالم
جمع های سالم مختوم به " ات "
مثل اسم طالبات و کاتِبات
نصبشان همواره فرعی می شود
لیک رفع و جرّشان اصلی بود
جای فتحه کسره می گردد بدل
چون " رأیتُ الطّالباتِ " در مثل
هیچگه فتحه بر آن ها راه نیست
حالت نصبی ّو جرّی شان یکیست
اعراب در جمع مذکر سالم
جمع سالم کامده بهر ذَکَر
نیز اعرابش بود طور دگر
این چنین جمعی که دارد واو و نون
یا که می اید گهی با یا و نون
" واو " می آید برای رفعشان
ضمّه نبود هیچگه آن را نشان
مثل " عادَ الصّاعِدونَ مِن جبال "
مثل " أنتم مؤمنون یا رجال "
گر بود با " یاء " مثل " مؤمنین "
هست اعرابش هماره این چنین
" یاء " هم بر " جر " دلالت می کند
هم ز نصب آن حکایت می کند
مثل " مَثوَی المُشرِکینَ فی جَحیمِ "
چون " رأیتُ المؤمِنینَ فی نَعیم " .
اعراب اسم های غیرمنصرف
أحمد و کبری و نوح و طاهره
مریم و عثمان مساجد قاهره
جملگی هستند غیر منصرف
یا به قول تازیان لا ینصرف
فتحه می گیرند در حالات جر
هرگز از کسره در آن نبود اثر
همچنین تنوین بر آنها راه نیست
هر کسی تنوین دهد آگاه نیست
پس بگو " مِن أحمَدَ " در حال جر
فاقد " ال " یا اضافه بود اگر
پس همین اسماء غیر منصرف
با وجود این دو گردد منصرف