افعال ناقصه سه نوعند
1⃣متصرف ( هر سه زمان را دارند) 👈 کان / أمسی/ أصبح/ أضحی/ ظلّ / بات/ صار
2⃣جامد ( اصلا صرف نمیشوند) 👈 لیس/ مادام
3⃣متصرف ناقص ( یعنی یک یا دو زمان را دارند ) 👈 مازال / مافتئ/ مابرح / ماانفک
زیرا تنها فعل مضارع دارند.
✦✿✦
✨ نکته ها 🔰
1⃣ عمل دیگر زمانهای افعال ناقصه همچون ماضی است یعنی اسم را مرفوع و خبر را منصوب می کنند .
جز مصدر انها که به اسمش اضافه می گردد. در این صورت اسم افعال ناقصه لفظاً مجرور و محلاً مرفوع میشود.
مانند👈 (عجبت من کون اخیک متقلباً = از دگزگونی برادرت تعجب کردم
اخی : مجرور به یائ لفظاً و اسم کان مرفوع محلا است.
2⃣این فعل ها بدون هیچ قید و شرط عمل می کنند ( زال/ برح/ فتئ / انفک) این چهار تا فعل در صورتی همچون فعل های ناقصه عمل می کنند که پیش از انها حروف نفی بیاید.
مانند👈 مازال الانسان ضعیفاً = انسان همواره ناتوان است.
نهی . مانند👈 لاتزال صابرا= همواره شکیبا باش
پرسش انکاری . مانند👈 هل یبرح البخیل ممقوما = آیا خسیس همیشه نفرت انگیز است؟
دعا و نفرین. مانند 👈 لازلت سعیدا = همیشه خوشبخت باشی
البته دعا و نفرین فقط با حرف «لا» خواهد بود.
و اما نفی 👈 با ادات خاصی نمی آید.
لذا
الف) با حرف 👈 ما زال الانسان ضعیفاً و لا تزال صابراً
ب) با فعل👈 لیس ینفک الداء مقیماً =همواره بیماری پایدار است.
و هر کدام از اینها در زمره نفی لفظی است.
و اما نفی معنوی مانند 👈قلما یزال زید مسافراً= زید چه بسیار کم پیوسته مسافر است
با فعل مکفوف (قلما ) منفی شده است.